Konferencja EDUKACJA PO NOWEMU - podsumowanie

14 stycznia  w Centrum Usług Społecznych w Strzyżowicach (gmina Psary, woj.śląskie) odbyła się konferencja "EDUKACJA PO NOWEMU" zorganizowana przez partię NOWA Polska przy współudziale ekspertów i praktyków edukacji.

W spotkaniu wzięło udział ponad 120 dyrektorów szkół, nauczycieli, praktyków, ale też młodych, do których kierujemy program edukacyjny NOWEJ Polski.

Wszyscy oni przyjęli zaproszenie od senatorów Zygmunta Frankiewicza,Wadima Tyszkiewicza i Andrzeja Dziuby.
W konferencji udział wzięli także samorządowcy, m.in. Piotr Krzystek - prezydent Szczecina, Arkadiusz Wiśniewski - prezydent Opola  oraz Tomasz Sadłoń – wójt Psar.

„Wierzymy, że debata o realnej zmianie w edukacji powinna zaczynać się tam, gdzie ta zmiana już trwa – w szkołach kierowanych przez odważnych i świadomych dyrektorów i nauczycieli „ – powiedział senator Zygmunt Frankiewicz, prezes NOWEJ Polski. „To razem z nimi chcemy zbudować system oparty na większym zaufaniu, autonomii i praktycznych kompetencjach uczniów” – dodał.

Oto najważniejsze wnioski z konferencji, które znajda się w programie NOWEJ Polski:

- konieczna jest zmiana celu i przeznaczenia szkoły, aby nauczała w przygotowaniu do życia, a nie do zdania egzaminów.
- przeładowana podstawa programowa doprowadziła do nadmiernego nauczania wiedzy encyklopedycznej zamiast praktycznych kompetencji, co miało też wpływ na to, że w Polsce ok. 80% dzieci/młodzieży ma wady postawy, 30% dzieci w szkołach ma problem z nadwagą, a w 2024 r. ponad 10 000 dzieci w wieku do 18 roku życia podjęły próby samobójcze.
- w szkole należy wprowadzić mniej nauki teoretycznej, wiedzy zdobywanej wyłączne przy ławkach w klasach na korzyść nauczania umiejętności i zdobywania kompetencji miękkich, w tym także nauki w terenie (metody
nauczania jako edukacja outdoorowa), prac w grupach i metodami projektowymi.
- konieczne jest odbiurokratyzowanie zawodu i czynności nauczyciela oraz szkoły – mniej oceniania, sprawozdawczości i działań administracyjnych, ograniczenie nadzoru kuratoriów i innych organów kontrolnych.
- zamiast oceniania – praca w grupach dzieci z opiekunem.
- zamiast ocen liczbowych – opisowa ocena i dyskusja o efektach, planach i celach (np. Plan Daltoński).
- odejście, odzwyczajenie od oceniania i punktowania pozytywnie w dłuższej perspektywie motywuje do rozwoju emocjonalnego, poznawczego i społecznego.
- należy zadbać o prestiż zawodu nauczyciela, zaufanie do pedagogów i zdecentralizować  kompetencje  oświaty.

"Jednym z najważniejszych wniosków z konferencji jest konieczność nowego podejścia do zasad zatrudniania oraz wynagradzania nauczycieli" – powiedział prezydent Szczecina Piotr Krzystek. "Naszą propozycją jest uelastycznienie systemu wynagradzania nauczycieli, który daje wybór nauczycielom i samorządom. Czyli umożliwienie zatrudniania nauczycieli na kontraktach, a nie tylko na etatach zgodnie z Kartą Nauczyciela. W podobnym wymiarze, jak w ochronie zdrowia zatrudnione są pielęgniarki".

Po debacie uczestnicy wzięli udział w wizycie studyjnej w Szkole Podstawowej w Strzyżowicach, która z powodzeniem wdrożyła nauczanie metodą planu daltońskiego. To okazja, by zobaczyć plan daltoński w praktyce, w miejscu, które odważnie zdecydowało się na zmianę. Plan daltoński to metoda nauczania w szkołach, która  opiera się na czterech filarach:

Wolność 

Zapewnia się uczniom wolność rozumianą jako możliwość pracy we własnym tempie, bez ponaglania, przerywania czy ciągłego wydawania poleceń przez nauczyciela. Uczniowie mają wpływ na proces nauczania, ponieważ sami wybierają rozwiązania, które służą im najbardziej. Zyskują tym samym poczucie sprawczości, co motywuje je do zdobywania wiedzy.

Współpraca
Założenia mogą przypominać funkcjonowanie w społeczeństwie w dorosłym życiu. Oznacza to, że człowiek powinien sobie radzić samodzielnie, ale w razie potrzeby może poprosić o pomoc inną osobę. Kładzie się nacisk również na współpracę pomiędzy uczniami. Jeżeli dziecko czegoś nie wie lub nie potrafi, wówczas powinno zwrócić się o pomoc najpierw do innego ucznia, a dopiero później do nauczyciela.

Samodzielność 

Nauczyciel nie wydaje poleceń i nie wskazuje gotowych rozwiązań, a przy tym poświęca każdemu uczniowi tyle uwagi, ile potrzebuje. Dzieci stają się odpowiedzialne za swoją edukację i uczą się rozwiązywania problemów we własnym zakresie. Nieodzowną częścią samodzielności jest popełnianie błędów, ponieważ to właśnie dzięki nim człowiek nabiera doświadczenia.

Refleksja
Uczniowie stają się badaczami własnej pracy. Analizują zadania, wyjaśniają swój sposób rozumowania i opisują, jak osiągnęli dany wynik. W ramach refleksji uczniowie dzielą się swoimi spostrzeżeniami, dzięki czemu mogą ulepszać swoje projekty na podstawie doświadczeń innych dzieci. Wyciągając wnioski z pracy uczniów, można ocenić, które metody nauki sprawdzają się u poszczególnych dzieci, a które nie dają spodziewanych efektów.

W szkołach daltońskich obowiązuje podstawa programowa, jednak uczniowie realizują również dodatkowe zadania, które omawiają na koniec tygodnia. Sale lekcyjne dzieli się na osobne części – może to być np. strefa matematyczna, plastyczna, przyrodnicza itp. „Metoda nauczania Daltona” korzysta również z pomocy dydaktycznych, które pomagają dzieciom w samodzielnej pracy. Podstawowym narzędziem jest tablica, na której zapisuje się zadania dla uczniów. Z kolei zegar daltoński ułatwia dzieciom zarządzanie czasem.